Тажно и трагично е сознанието колку луѓето се срамат од постапките на другите, а колку малку се срамат од сопствените. Тажно и трагично е сознанието колкаво внимание луѓето посветуваа на ронката во окото на другиот, а не ја гледаат гредата во сопственото. Тоа е така затоа што (можеби?) суетата и омразата се поснажни од желбата секој да се соочи со себе и, соочувајќи се со себе, да го раздели вистинското од лажното што секој од нас ги носи во себе. Потребно е, едноставно, соочување со себе, како неопходен услов за себеослободување. Сѐ додека тоа не се направи, секое дете ќе мисли дека е Гете. И, што е најбитно, така и ќе се оденсува – како да е Гете.
Тоа што важи за индивидуата, важи и за нацијата. И таа треба да се соочи самата со себе – да види што направила, што можела да направи и што ќе може (во иднина) да направи.
