На Универзитетот во Берлин (1822-1831) Хегел ги држел предавањата по филозофија на историјата. Достапни ни се благодарение на неговите студенти (кои ги запишувале), како и на неговиот син Карл, кој покасно ги средил, споредувајќи ги со белешките на неговиот татко. Меѓу другото, Хегел вели:
„… треба да се каже дека примерите на доброто ја воздигаат душата и дека треба да се применуваат во моралното воспитување на децата, за да им се всади тоа што е вредно; сепак, судбините на народите и државите, нивните интереси, состојби и заплетканост се поинакво подрачје… Искуството и историјата учат дека народите и владите никогаш ништо не научиле од историјата и дека никогаш не постапуваат според сознанијата, кои можат во нив да ги најдат.“
На ова, само би додал – ако нешто и научиле, научиле погрешно.
