Денеска кај месноста Ножот која како карпест нож ја сече планината над селото Никодим вриеше од Македонски родољуби и патриоти. Денеска на ова херојско место се одбележа годишнината од најголемата битка на Македонската револуционерна организација по Илинденското востание. Херојската битка “На ножот” се случила на 14 јули 1907 година по претходно неколкудневно распоредување на чети на прилепскиот окружен комитет на Внатрешната Македонска револуционерна организација како одговор на организацијата на српските пропаганди кои земале се посилен замав во овој дел на Македонија, под чиј удар страдало месното население.
Денеска “На Ножот” гласно се чествуваше личната саможртва на македонските синови кои што одбија да се повлечат пред налетот на отоманската војска и ги натопија падините на планината со својата врела крв.
Четата на Тане Николов
Многу историски текстови, литературни и музички творби се посветени на оваа речиси митолошка случка од крвавата и револуционерна борба на Македонскиот народ.
Четата на Христо Цветков
Токму овој и сличните вакви историски настани сведочат за непобедениот дух на нашиот народ, кој опстојувал секогаш низ историјата, дури и во најтешките времиња. Херојството, непрекинатата борба, доследноста на идеите за слобода или смрт, опстанале токму поради овие луѓе и сличните на нив кои животот го положиле за слободата на својот народ и со својата крв ги полеале падините на пространите планински масиви од чии што изворишта потекле слободарски реки за сите идни времиња.
Во деновите пред легендарната битка во потесниот регион биле концентрирани околу 150-тина комити на организацијата.
Кога надлежните начелства и војводите одговорни за акцијата на обединетите чети на ВМОРО против српската пропаганда во регионот на Мариовско ја увиделе опасноста од надоаѓањето на турскиот аскер издале наредба преку своите курири за групно повлекување на распоредените чети на Никодимската висорамнина.
Тогаш 19 годишниот Атанас Шестов кој привремено командувал со четата преку курирот порачал до војводите:
Ќе им кажете на војводите дека Костурчани го сметаат решението на војводскиот совет необврзувачко за нив. Таа заповед ја наоѓаме за неумесна и нереволуционерна. Опкружени сме од оган, гориме и сме дошле да изгориме. Сакаме да умреме со достоинство. Кажете им на војводите дека нашето решение е неповратно. Друга позиција нема да бараме. Ќе останеме на Ножот.
Во овие зборови е содржана суштината на Македонската револуционерна борба на сите оние кои ја положиле светата заклетва “Слобода или смрт”.
Во битката кај “Ножот” згаснале животите на вкупно 67 комити од четите на војводата Атанас Попов и Трендафил Думбалаков од кои 45 на самиот врв “Ножот” во херојска маченичка смрт гради во гради со Енвер Бег а останатите во спорадични престрелки околу планината: 10 се убиени во подножјето на планината Асенова глава, 6 лица паѓаат при повлекувањето од врвот, 1 е убиен на Мирчовата ледина, 4 комити се опколени во една плевна – двајцата се убиени, а другите двајца (повредени од претходниот ден) се изгорени живи, еден фатен комита е обесен по два дена во Велес
Атанас Попов (Шестеово, костурско),
Милан Петров (Топличанец од Топлица),
Димко Јованов – Газдата (Прилеп),
Трендафил Думбалаков (с. Сухo, солунско),
Трендафил Думбалаков
Најдо Андреев Арсовски (Папрадишта, велешко) и
Петко Којчев (Панаѓуриште),
Дочев Тодор Т. Чалницки,
Тане Николов од Хасково,
Владимир Куртев од Плевен,
Константин Ќуркчиев од Преколница, Кустендилско,
Михал Ѓуров, Кочо Славов, Петко Буналов и Димитар Дојчинов од Стара Загора,
Никола Василев и Георги Дочев од Казанлак,
Никола Болгуров, Костантин Аврамов и Никола Пенев од Чирпан,
Петко Д. Бојчев, Тоњо Желев и Неделчо Монев од с. Свобода, Старозагорско, Никола Тенев от Крнча и Кољо Тенев од с. Љубенова маала
-се дел од имињата на хериоте кои загинаа во една од најлегендарните битки на Македонскиот народ во историјата. Имињата на останатите загинати се непознати.
По заземањето на Ножот, Турците се изживуваат врз загинатите комити, но Енвер бег го запира сето тоа и наредува почесен закоп во чест на храбрите борци. Телата на комитите по негова наредба се закопани во близина на врвот од локалните селани. Поради каменестата почва и недостатокот на земја тие се затрупани со камења и долго потоа делови од телата на комитите се разнасувани низ околината од диви животни и кучиња.
Вечна им слава на загинатите комити а невното херојско дело уште многу да биде светол патоказ за непрекинатата борба за слобода за Македонија.
